Türkiye’nin Tasarruf Eğilimleri’ Araştırmamızın 2016 yılı dördüncü çeyrek sonuçlarına göre; kentsel nüfusta tasarruf sahipliği oranı %14.5 olarak gerçekleşti.

Araştırmanın başladığı 2011 sonundan itibaren toplanan tüm verilere baktığımızda tasarruf sahipliğinin dalgalı ve düşük bir eğilimle artmaya devam ettiğini ve 2016 yılındaki tasarruf sahipliği trendinin 2015’e kıyasla daha yüksek olduğunu görüyoruz.  

2016’nın üçüncü çeyreğinde, ülkemizde ve dünyada yaşanan belirsizlik ortamı ve iş gücü piyasasına dair olumsuz beklentiler tasarruf oranını rekor seviyeye taşımıştı. Dördüncü çeyrek sonuçlarına baktığımızda ise işsizlikteki ve çeyreklik dönemdeki enflasyonda yukarı yönlü seyre karşılık, gerileyen mevduat faizi oranları tasarruf sahipliğindeki düşüşü izah etmekte kılavuz olabilir.  Öte yandan tasarruf sahipleri içerisinde düzenli tasarruf yapanların oranı 2016 yılı boyunca %59-64 aralığında dalgalandı.

Tasarruf sahibi olan kişiler arasında, “geleceğe yatırım” amacıyla tasarruf yapanların oranının bir önceki döneme kıyasla azaldığını ve %38’e gediğini görüyoruz. “Çocuklarım için” ve “beklenmedik durumlara karşı” gerekçeleri önceki dönemle benzer seviyede kaldı, sırasıyla %31 ve %22 oranlarında gerçekleşti.   

Tasarruf sahipleri içerisinde “25-34 yaş grubu”, 2013 yılının üçüncü çeyreğinden beri en yüksek paya sahip. Açıklanan son verilere göre; 2016’nın dördüncü çeyreğinde bu yaş grubu %31 ile ağırlığını korurken, daha önceki dönemlerde oldukça yüksek olan ve zaman zaman ikinci sırada yer alan “18-24 yaş grubunun” payı %11’e düştü. Son 3 dönemdir yükselişte olan “tasarruf sahiplerinin yaş ortalaması” 2016’nın son çeyreğinde 39,5 olarak hesaplandı. Tasarrufu olmayan bireyler içerisinde yakın gelecekte tasarruf yapmayı planlayanların oranı hem 2015 yılına kıyasla hem de yıl içerisinde büyük bir değişim geçirmedi ve %30-34 bandında hareket etti. Öte yandan “tasarrufu olmayan ve gelecekte de tasarruf yapmayı planlamayanların” oranı ise %59 ile bir önceki çeyreğe göre küçük bir artış kaydetti ve bir yıldan uzun süreden beri gözlenen en yüksek düzeye geldi.

Bir önceki çeyrek ile karşılaştırıldığında en çok tercih edilen tasarruf aracı olan “yastık altı altın ve nakit” oranı %20’ye gelerek bir puan artış gösterdi. 2016 dördüncü çeyrek sonuçlarına göre sistem içi tasarruflarda “TL vadeli hesapların” payı yine bir önceki çeyreğe göre %27’den %22’ye düşerken, “vadesiz hesap” %8’den %13’e yükseldi.  

Uzun vadeli bir yatırım aracı olan ve kamu tarafından teşvik edilen “Bireysel emeklilik fonları/hayat sigortaları” kaleminin payı yukarı yönlü eğilimini korumuş ve dördüncü çeyrekte %30’a ulaşarak hem bu dönem en çok tercih edilen tasarruf aracı oldu, hem de araştırmanın başlangıcı olan 2011 yılından bu yana en yüksek düzeye geldi.

Araştırmamızın daha detaylı incelemesinin ve ekonomist yorumlarının yer aldığı 2016 yılı 4. çeyrek sonuçlarına raporlar sayfamızdan da ulaşabilirsiniz.

Pınar Abay
ING Bank Genel Müdürü